Antykoncepcja współczesna

Zaludnienie świata a planowanie rodziny

Ludzkość potrzebowała bardzo dużo czasu, by przekroczyć pierwszy miliard osobników (nastąpiło to ok. 1807 r.). Drugi miliard został osiągnięty 120 lat później, w niecałe 33 lata potem- trzeci, a po upływie kolejnych 14 lat – czwarty. W roku 1987 na świecie było już 5 miliardów ludzi. Liczba ludności świata na dzień dzisiejszy wynosi ok. 6,9 miliardów.

Mniej więcej 95 % przyszłego przyrostu przypadnie na kraje rozwijające się, tak że do roku 2100 tylko 13% ludności będzie mieszkać w krajach uprzemysłowionych. Samym planowaniem rodziny nie da się z pewnością rozwiązać wszystkich problemów, z którymi borykają się kraje rozwijające się. Mimo to istotnym elementem strategii skutecznego rozwiązania kwestii przeludnienia jest właśnie planowanie rodziny. Fakt ten dostrzegają także same kraje rozwijające się. W początkach lat 80. już około 120 rządów zaczęło wspierać takie kroki.

Ile osób stosuje nowoczesne środku regulacji urodzin?

Według badań przeprowadzonych przez WHO (Światową Organizację Zdrowia) w latach 1980/81 tylko 45% kobiet w wieku rozrodczym stosowało jakieś środki antykoncepcyjne. W krajach rozwijających się wskaźnik ten wynosił 38%, w krajach uprzemysłowionych 68%, a w Afryce zaledwie 11%.

Dobór środków antykoncepcyjnych w świecie jest bardzo zróżnicowany. W Chinach najczęściej używane są wkładki domaciczne, w USA natomiast prawie się ich nie stosuje. W Indonezji najbardziej są rozpowszechnione doustne środki antykoncepcyjne. Należy jednak wspomnieć, że nawet w USA i Chinach jedna trzecia wszystkich par w ogóle nie stosuje środków zapobiegających ciąży, w Indiach z kolei takich par jest aż dwie trzecie. W tych trzech krajach o bardzo różnorodnych warunkach kulturowych ok. 25% wszystkich ciąż kończy się aborcją. W Japonii wskaźnik ten sięga aż 55%.

Postęp w dziedzinie antykoncepcji cechuje się niezwykle wydłużoną fazą wstępną przed prowadzeniem na rynek- nowe środki ukazują się po 10, a czasem nawet i 20 latach badań. Oznacza to, że każda nowa metoda będąca obecnie we wczesnym stadium badań klinicznych, jeszcze przez najbliższe 10 lat nie będzie brana pod uwagę w programie planowania rodziny.

Nowoczesne metody zapobiegania ciąży

  • Doustne środki antykoncepcyjne

Najistotniejsza będzie prawdopodobnie tzw. pigułka antykoncepcyjna trzeciej generacji, zawierająca niewielką dawkę estrogenu i głównie „nowe” gestageny (tzw. minipigułka). Ze względu na duże koszty przypuszczalnie nie pojawi się czwarta generacja pigułek gestagenowych. Dalsze ulepszanie pigułki, zmierzające m.in. do zmniejszenia zaburzeń miesiączki, wymagałoby ogromnej liczby pacjentek, które gotowe by były poddać się testom oraz wielkich nakładów pieniężnych.

Pierścienie dopochwowe nasączane preparatami hormonalnymi

Będą zawierać sam gestagen albo mieszankę gestagenowe-estrogenową. Stwarzać to będzie możliwość samokontroli: zależnie od reakcji organizmu kobieta będzie wiedziała, w jakiej fazie cyklu jaki pierścień jest dla niej odpowiedni. Pierścienie dopochwowe można używać zgodnie z przebiegiem cyklu (3 tygodnie noszenia, miesiączka bez pierścienia, nowy pierścień) albo dostosować do długotrwałego użytku. Zaleta jest fakt, że kobieta będzie mogła sama zdejmować i zakładać pierścień.

 Zastrzyki hormonalne

Wiele nowych preparatów tego rodzaju przechodzi właśnie próby. Zazwyczaj stosuje się je co 2-3 miesiące.

Wszczepy (implanty) hormonalne

Obecnie wiele kobiet uczestniczy w testach, które mają stwierdzić działanie i skutki uboczne takich wszczepów. Implant z zawartością gestagenu umieszcza się pod skórą, gdzie pozostaje nawet do 5 lat, wydzielając hormony do organizmu.  Mogą się jednak pojawić skutki uboczne (nieregularne krwawienia).

 Pigułka usuwająca ciążę

W najbliższych latach dominującymi środkami mogą się stać preparaty antygestagenowe i hamujące syntezę progesteronu. Badania wykazały, że ich skuteczność wynosi ok. 90%.

Tendencje

 Wiele interesujących metod antykoncepcyjnych znajduje się nadal w stadium badań. Przeprowadza się m.in. eksperymenty ze szczepionką zapobiegającą ciąży. Krążki dopochwowe, spirale oraz kapturki naszyjkowe mają być wyposażone w mikroskopijne akumulatorki, które będą wysyłały słabe prądy (mają one działanie plemnikobójcze, bakteriobójcze i grzybobójcze).

              Epidemia AIDS stworzyła nowe priorytety w dziedzinie badań nad antykoncepcją. Oto  jak te priorytety sformułowała Światowa Organizacja Zdrowia:

  • Stworzenie wytycznych dla zapobieżenia przenoszenia wirusa HIV na personel szpitalny
  • Opracowanie specjalnych metod antykoncepcji dla tych par, w których jedno z nich jest zarażone wirusem HIV
  • Opracowanie specjalnych metod antykoncepcji dla chorych na AIDS
  • Stworzenie metod oceny skuteczności i ryzyka dla różnych metod antykoncepcji w grupach dużego, średniego i małego ryzyka zarażeniem HIV.

Przegląd i ulepszenie mechanicznych środków antykoncepcyjnych, które mogą zapobiec rozprzestrzenianiu się AIDS

Polecane suplementy osłonowo…