Witamina A (akseroftol, retinol)

Witamina A (retinol)

Jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach. Oprócz tłuszczy jak do prawidłowego wchłonięcia wymaga składników nieorganicznych. Jest w pewnym stopniu magazynowana w organizmie. Rozróżniamy dwie formy : „gotowa” witamina A nazywana inaczej retinolem która występuje jedynie w produktach pochodzenia zwierzęcego i prowitaminy A znana pod nazwą karoten występująca zarówna w pokarmach pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego. Beta-karoten traktowany jest jako bardziej pożądany gdyż jest mniej toksyczny niż „gotowa” witamina A.

Chociaż została odkryta jako jedna z pierwszych witamin, wciąż odkrywa przed nami tajemnice. Pod tą nazwą kryje się wiele substancji chemicznych, które występują w produktach pochodzenia zwierzęcego i odznaczają się podobną aktywnością biologiczną.

Witamina A odgrywa istotną rolę w rozwoju i różnicowaniu się komórek organizmu, zwłaszcza komórek nabłonka i tkanki kostnej. Jest niezbędna w procesie widzenia, stanowiąc istotny składnik purpury wzrokowej. Wpływa również na spermatogenezę, rozwój łożyska i wzrost embrionu. Optymalna podaż tej substancji zapewnia prawidłową aktywność układu immunologicznego. Wzmacnia zarówno jego komponentę humoralną, jak i komórkową. Odpowiada za prawidłową czynność błon śluzowych oczu, układu pokarmowego, oddechowego i moczowo-płciowego oraz przebieg odpowiedzi IgA-zależnej.

Nie można pominąć jej roli w metabolizmie skóry. Według niektórych autorów należy do najbardziej skutecznych substancji opóźniających procesy starzenia. Przyspiesza odnowę naskórka, wpływając na syntezę białek, metabolizm i podziały komórkowe. Wskutek poprawy struktury warstwy rogowej dochodzi do wzmocnienia funkcji ochronnej naskórka i zmniejszenia utraty wody przez skórę. W warstwach skóry właściwej pobudza wytwarzanie kolagenu i elastyny. Stymuluje reakcję przekształcenia fibroblastów o niskiej aktywności w komórki odznaczające się stosunkowo dużą produkcją kolagenu, co w efekcie poprawia jędrność, elastyczność oraz nawilżenie skóry. Witamina A zabezpiecza też powstały kolagen przed degeneracją, pobudza przebudowę włókien retikulinowych i powstawanie nowych naczyń krwionośnych w warstwie brodawkowatej skóry właściwej. Wywiera również znaczący wpływ na równowagę wodno-tłuszczową, dzięki czemu ogranicza szorstkość i złuszczanie skóry.

Funkcje, zalety witaminy A:

•    Zapobiega kurzej ślepocie (pogorszenie widzenia po zmroku), poprawia ostrość widzenia, jest to środek pomocny w leczeniu wielu chorób wzorku (bierze udział w syntezie barwników w siatkówce oka)
•    Wspomaga poprane funkcjonowanie układu odpornościowego
•    Wspomaga ochronę układu oddechowego („uszczelnia” błony śluzowe)
•    Skraca czas trwania chorób infekcyjnych
•    Wzmacnia nabłonki naszej skóry (zapobiega wysuszaniu i rogowaceniu)
•    Pomaga usuwać przebarwienia skórne powstające  z wiekiem
•    Przydana w leczeniu trądziku
•    Przydatna w leczeniu zmarszczek
•    Przydatna w leczeniu liszai, ropni, czyraków i otwartych owrzodzeń
•    Wspomaga leczenie rozedmy i nadczynność tarczycy
•    Niezbędna dla rozwoju kości, zębów, prawidłowej czynności narządów płciowych

Zalety nie potwierdzone:

•    Łagodzi skutki stresu
•    Zapobiega powstawaniu nowotworów
•    Zapobiega przed szkodliwymi skutkami działania na organizm zanieczyszczeń środowiska

Najlepsze źródła naturalne witaminy A:

•    Świeże morele, dynia, przeciery owocowe (zimą), arbuz, melon kantalupa
•    Szparagi, brokuły, marchew, cykoria, kapusta włoska, liście sałaty, ziele goryczy, szpinak, ziemniaki
•    Olej z rybich wątróbek, wątroba, jaja , mleko i jego przetwory

Co wpływa na polepszenie wchłaniania:

•    kompleks witamin B, witamina C, witamina D, witamina E, wapń, fosfor, cynk, obecność tłuszczu.

Co wpływa na pogorszenie wchłaniania:

•    światło, wysoka temperatura, powietrze, siarczan żelaza, dikumarol, środki przeczyszczające, sterydy, PCB (polichlorowane difenyle), benzoesan sodu, azotyny, aflatoksyny, DDT, biegunki, dysfunkcje żółci i trzustki, niedobory witaminy D, kofeina, nikotyna, alkohol

Zapotrzebowanie na witaminę A:

Grupy ludności     Witamina A
Zalecane normy dietetyczne [µg / dzień]    Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych [µg / dzień]
Dzieci 1-3 lat     300    600
Dzieci 4-8 lat     400    900
Chłopcy 9-13 lat     600    1700
Młodzież męska 14-18 lat     900    2800
Mężczyźni 19-30 lat     900    3000
Mężczyźni 31-50 lat     900    3000
Mężczyźni 50-70 lat     900    3000
Mężczyźni powyżej 70 lat     900    3000
Dziewczęta 9-13 lat    600    1700
Młodzież żeńska 14-18 lat     700    2800
Kobiety 19-30 lat      700    3000
Kobiety 31-50 lat     700    3000
Kobiety 50-70 lat     700    3000
Kobiety powyżej 70 lat     700    3000
Kobiety ciężarne do 18 lat     750    2800
Kobiety ciężarne 19-30 lat     770    3000
Kobiety ciężarne 31-50 lat    770    3000
Kobiety karmiące do 18 lat    1200    2800
Kobiety karmiące 19-30 lat     1300    3000
Kobiety karmiące 31-50 lat    1300    3000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Objawy niedoboru:

•    Kseroftalmia (wysychanie rogówki, spojówki a nawet całego oka)
•    Kurza ślepota (gorsze widzenie o zmierzchu)
•    Skłonność do infekcji układu oddechowego
•    Sucha szorstka skóra
•    Zmiany w błonach śluzowych
•    Utrata apetytu, masy ciała
•    Zaburzenia wzrastania kości
•    Nieprawidłowe tworzenie się szkliwa
•    Biegunka
•    Opóźnienie w rozwoju
•    Ścieńczenie kości
•    Kamienie nerkowe
•    Obniżona synteza hormonów steroidowych

Objawy przedawkowania:

•    Zażółcenie skóry
•    Utrata włosów
•    Nudność, biegunka
•    Łuszczenie skóry
•    Zaburzenia widzenia
•    Bóle stawów
•    Zaburzenia miesiączkowania
•    Notoryczne zmęczenie
•    Migreny
•    Nabrzmiała wątroba i śledziona
•    Krwawienie z dziąseł
•    W ciąży możliwe zniekształcenie kości długich płodu

Nie stosuj jeśli…

•    Jesteś uczulony na witaminę A lub jej pochodne

Poradź się lekarza jeśli…

•    Chorujesz na mukowiscydozę
•    Masz przewlekłą biegunkę
•    Masz cukrzycę
•    Masz problemy z trzustką ,nerkami, wątrobą czy tarczycą

Wiek powyżej 55 lat…

•    Skonsultuj się z lekarzem co do dopuszczalnej dawki aby zapobiec zatruciu
•    Z reguły występuje niedobór zadbaj o suplementację

Witamina A a ciąża…

•    Unikaj dużych dawek (może doprowadzić do zniekształceń kośćca u płodu)
•    Stosuj mniejsze dawki lub na czas ciąży odstaw sulementację

Witamina A a karmienie piersią…

•    Unikaj dużych dawek

Co jeszcze…?!

•    W przypadku zatrucia licz się z ciężkim okresem niestety trwającym nawet do kliku tygodni
•    Dzieci są bardzo wrażliwe na działanie witaminy A i łatwo o zatrucie dlatego stosuj zalecane lub pomniejszone dawki
•    Nie należy przyjmować z parafiną
•    Witamina A działa najlepiej w połączeniu z witaminami grupy B, D i E, wapniem, fosforem, cynkiem
•    Witamina A chroni także witaminę C przed utlenieniem

Interakcje witaminy A z innymi składnikami czy lekami:

•    Olej mineralny, izoretinol, neomycyna, sukralfat -> zwiększają prawdopodobieństwo zatrucia
•    Leki przeciwzakrzepowe -> wzrasta skłonność do krwawień
•    Leki alkalizujące ->obniżają wchłanianie witaminy A, D, E, K
•    Cholestyramina -> obniża wchłanianie witaminy A
•    Doustne środki antykoncepcyjne -> wzrasta stężenie witaminy A
•    Tytoń -> zmniejsza wchłanianie. U palaczy należy wspomagać się suplementacją
•    Alkoholizm -> zaburza metabolizm witaminy

Gdzie ją znajdę…?! 100% naturalne suplementy diety

•   Beta Carotene – 900 µg
•   Lion Kids + witamina D – 150µg – bioflawonoidy +D dla Dzieci
•   Full Spectrum – 150 µg – zestaw witamin dla każdego
•   Vital A – 200 µg  – dla grupy krwi A
•   Vital B – 200 µg  – dla grupy krwi B
•   Vital 0 – 200 µg – dla grupy krwi 0
•   Vital AB – 200 ug – dla grupy krwi AB
•   Menopausal Formula – 150µg – ułatwi drogę przez menopauzę
•   New life – 417 µg  – zestaw witamin dla kobiet w ciąży
•   Protect 4 Life – 300 µg
•   Mega Protect 4 Life – 833 µg
•   Coenzyme Q10 – 100 µg
•   Super Co Q10 Plus – 100 µg

Możesz również polubić…

Dodaj komentarz